Demokracja zwyciężyła! Ileż to środowisk, ileż mądrych, roztropnych i przyzwoitych osobistości zaangażowało się w służbie ludu, to znaczy, nie tyle „ludu”, co demokracji – więc jakże tu się dziwić, że ona, ta demokracja, w końcu zwyciężyła? Nie bez powodu wybitny klasyk demokracji Józef Stalin wypowiedział w swoim czasie spiżowe słowa: nasze dieło prawoje – my pobiedili – co się wykłada, że nasza sprawa słuszna, więc zwyciężyliśmy. A jakaż sprawa mogłaby być słuszniejsza od zwycięstwa Hilarii Clintonowej, skoro opowiedzieli się za nią wszyscy mądrzy, roztropni, przyzwoici i miłujący pokój ludzie: i partyjni i bezpartyjni i wierzący i niewierzący, żywi i uma... - no mniejsza z tym? Teraz Amerykę, ach co ja mówię takie rzeczy; nie tylko Amerykę, ale i cały świat czeka już tylko świetlana przyszłość, bo pani Hilaria nie tylko obróci wniwecz zdradzieckie knowania zimnego ruskiego czekisty Putina, ale w ogóle – zetrze mu głowę – jak przystało na pierwszą kobietę na stanowisku prezydenta Stanów Zjednoczonych. Po prezydencie Obamie – teraz znowu kobieta! Nieubłagany postęp zapiera dech! Wbrew panikarskim głosom, nie oznacza to żadnej „wojny”, tylko walkę o pokój i demokrację – a czyż nie takie są właśnie pragnienia postępowej ludzkości? Nie ma niczego, czego nie można by poświęcić dla zwycięstwa demokracji, toteż nic dziwnego, że ona jeszcze raz zwyciężyła – i tak trzymać, aż do ostatecznego zwycięstwa!

Demokracja zwyciężyła!

Demokracja zwyciężyła! Kiedy wszyscy mądrzy, roztropni i przyzwoici, jeden przez drugiego popierali Hilarię Clintonową w nadziei, że całą resztę przytłoczą autorytetem i znów będzie jak zawsze, na polityczną scenę wdarł się uzurpator w osobie Donalda Trumpa. Jako kandydat antysystemowy, wygłaszał opinie sprzeczne z zatwierdzonymi, czego nie mogli mu darować nie tylko zgorszeni dotychczasowi rzecznicy ludu, ale i spanikowani mandaryni Partii Republikańskiej, którzy jeden po drugim się od niego odcinali. Tymczasem to właśnie musiało się w Donaldzie Trumpie amerykańskiemu ludowi spodobać, co nawiasem mówiąc, przewidział polski poeta Adam Mickiewicz, jeszcze w wieku XIX pisząc, że „ gęby za lud krzyczące sam lud w końcu znudzą (…) ręce za lud walczące lud sam poobcina.” Najwyraźniej „gęby za lud krzyczące” tak długo wrzeszczały o demokracji, aż w końcu wywołały wilka z lasu i demokracja wychynęła z czeluści w całej swojej straszliwej postaci. Ale nie bez kozery wybitny klasyk demokracji Józef Stalin wypowiedział spiżowe słowa, że jeszcze ważniejsze od tego, kto liczy głosy, jest to, kto przygotowuje wyborcom polityczną alternatywę. Prawidłowo przygotowaną alternatywę można poznać po tym, że bez względu na to, kto wybory wygra – będą one wygrane. Możliwe jest tedy, że i Donald Trump, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom amerykańskiego ludu, obrał takie emploi na czas kampanii, a teraz ukaże całkiem inną twarz, chociaż może być, że on tak naprawdę.