Chyba tylko żałoba narodowa i wyznaczony tempus deliberandi powstrzymały premiera Kaczyńskiego przed ogłoszeniem decyzji o likwidacji koalicji rządowej z Samoobroną i Ligą Polskich Rodzin.

Świadczyły o tym nie tylko wzajemne ultimata, jakie postawili sobie koalicyjni partnerzy, ale również komiczne w swojej wymowie przekomarzania o przywrócenie Witolda Gombrowicza do kanonu lektur szkolnych. Gombrowicz i „Ferdydurke” jako przyczyna kryzysu rządowego a nawet konstytucyjnego? Tego nawet on sam chyba by nie wymyślił, chociaż niewątpliwie taki obrót sprawy niezmiernie by go udelektował.

Pomijając groteskowy wymiar aktualnej fazy przesilenia politycznego, warto zastanowić się nad alternatywą. Mogą nią być przedterminowe wybory, ale czy rzeczywiście? Od dłuższego już czasu frekwencja wyborcza oscyluje wokół 50%, co oznacza, że do głosowania idą rodziny i przyjaciele kandydatów, samorządowcy i ich rodziny oraz topniejące w wyborów na wybory grono fanów poszczególnych partii.

Jeśli również i tym razem frekwencja będzie podobna, to podobny może być też i rezultat. Krótko mówiąc, wybory mogą niczego nie zmienić w parlamentarnym rozkładzie sił, a to oznacza przedłużenie kryzysu politycznego na kolejną, być może również niepełną kadencję.

Sytuacja mogłaby radykalnie się zmienić w przypadku dokonania zmiany ordynacji wyborczej jeszcze przed wyborami. Być może, ze decyzja o zakończeniu koalicji rządowej, jaka skrywa in pectore premier Jarosław Kaczyński, właśnie na takiej przesłance jest oparta.

W takim razie najbardziej prawdopodobne byłoby porozumienie co do zmiany ordynacji między PiS–em i Platformą Obywatelską. Wprowadzenie czteromandatowych okręgów wyborczych oznaczałoby de facto podział władzy między obydwie partie, które mogłyby co cztery lata wymieniać się u steru, raz pod hasłem odsunięcia od władzy „faszystów”, innym razem – „aferałów”.

Takie porozumienie ponad podziałami oznaczałoby jednak koniec złudzeń o budowaniu IV Rzeczypospolitej. PiS przekonał się, że na takie przedsięwzięcie jest politycznie zbyt słaby, a na koalicjantów liczyć nie może. Zresztą – czy hasło IV Rzeczypospolitej było projektem serio, czy też stanowiło tylko elegancką nazwę operacji rozpędzenia grupy trzymającej władzę i zajęcia jej miejsca?

Polityczny kompromis z Platformą, podobny do umowy „okrągłego stołu” z roku 1989, oznaczałby Rzeczpospolitą Trzecią i Pół. Jest to oferta alternatywna wobec oferty przedstawionej Platformie Obywatelskiej przez Aleksandra Kwaśniewskiego. Zatem po wakacjach parlamentarnych wyjaśni się, w jaką stronę zmierzamy – czy będzie zmiana ordynacji, czy nie.